MENU

W ASzWoj trwa digitalizacja zasobów nauki z zakresu obronności i bezpieczeństwa

W Akademii Sztuki Wojennej realizowany jest projekt pt. „Portal Bezpieczeństwa i Obronności ASzWoj”, którego celem jest digitalizacja i powszechne udostępnienie ponad 47,5 tys. dokumentów, stanowiących zasoby nauki z zakresu obronności i bezpieczeństwa kraju, zgromadzonych w Bibliotece Głównej. O tym, jak przebiega proces digitalizacji „krok po kroku” opowiedzieli nam uczestnicy projektu. Zapraszamy do lektury.

Digitalizacja to przekształcenie treści analogowej na cyfrową. W rozumieniu bibliotekarskim polega na zabezpieczeniu cennych zbiorów archiwalnych w formie cyfrowej oraz udostępnianiu tych materiałów online.

Co ciekawe, digitalizacja umożliwia również analizę oryginalnych materiałów archiwalnych jedynie na podstawie wysokiej jakości kopii cyfrowych. Pozwalają one na dotarcie do informacji niedostępnych dla ludzkich zmysłów przy badaniu oryginału.
Dzięki digitalizacji nośnik treści, (np. książka czy fotografia) będzie bezpiecznie przechowywany w magazynie archiwalnym. W związku z tym, że nie będzie zbyt często używany - nie ulegnie zniszczeniu, a jego treść prezentowana będzie za pomocą "cyfrowego wizerunku".

Na proces digitalizacji składają się następujące etapy:

  • przygotowanie materiałów,
  • opracowanie opisu obiektu elektronicznego – katalogowanie,
  • digitalizacja,
  • obróbka plików,
  • archiwizacja i udostępnianie.


Przygotowanie materiałów

Przygotowanie materiałów

Przygotowanie materiałów polega na ich wstępnej selekcji w magazynie oraz ocenie przydatności do digitalizacji. Podczas selekcji należy zwrócić uwagę na stan techniczny materiałów. Poddawane są one ocenie konserwatorskiej i na jej podstawie można stwierdzić czy stan fizyczny oryginału umożliwia kompletne dotarcie do treści i czy kopiowanie nie pogorszy ich stanu. Jeżeli stan techniczny danych materiałów nie pozwala na rozpoczęcie procesu digitalizacji to poddawane są one wcześniej specjalistycznym zabiegom konserwatorskim.

Podczas oceny przydatności materiałów do digitalizacji należy zwrócić uwagę na następujące kryteria:

  • wartość historyczną i kulturową dokumentu,
  • jego niepowtarzalną, rzadką naturę,
  • jego znaczenie dla odbiorców,
  • brak ograniczeń prawnych do wykorzystania,
  • ograniczony dostęp do dokumentu z powodu złego stanu zachowania,
  • możliwość udostępnienia dokumentu on-line i tworzenia wirtualnych kolekcji,
  • możliwość zainteresowania dokumentem mało do tej pory znanym.

Przed przystąpieniem do digitalizacji należy zwrócić uwagę na kwestię praw autorskich do dokumentu. Czy jest on w ogóle chroniony? Jaki jest to rodzaj ochrony prawnej? Kto jest właścicielem praw? Jakie czynności trzeba podjąć, żeby digitalizacja była legalna? Należy rozważyć możliwe problemy oraz dostępne rozwiązania.

Należy pomijać dokumenty, które zostały już zdigitalizowane w ramach innych kolekcji i udostępnione on-line. Dzięki temu praca i koszty nie będą niepotrzebnie powielane.


Opracowanie opisu obiektu elektronicznego

Opracowanie opisu obiektu elektronicznego

Opracowanie opisu obiektu elektronicznego, polega na tworzeniu opisów bibliograficznych dla wszystkich typów materiałów bibliotecznych. Dane bibliograficzne katalogowane są w formie elektronicznej za pomocą specjalnego systemu bibliotecznego.

Opracowanie opisu obiektu elektronicznego

Opis danego materiału nazywany jest rekordem. Składa się on z pól zawierających konkretne informacje np.: strefa tytułu i odpowiedzialności, tytuł odmienny, adres wydawniczy, opis fizyczny, hasła przedmiotowe.

Opracowanie opisu obiektu elektronicznego


Digitalizacja

Digitalizacja

Następnym etapem jest digitalizacja. Polega na przygotowaniu książki oraz skanera, skanowaniu oraz przesyłaniu „surowych” plików do obróbki.

Istotnymi kwestiami przy kopiowaniu materiałów archiwalnych jest m.in. rozdzielczość, głębia koloru, profil barwny czy format zapisu. Etap kopiowania wykonywany jest najlepszymi technikami i na najlepszym sprzęcie. Ważne jest, żeby odwzorowania cyfrowe, które są wytwarzane, były idealnymi wizerunkami oryginału. Takie kopie wysokiej jakości nazywane są kopiami wzorcowymi.

Digitalizacja


Obróbka plików

Obróbka plików

Obróbka plików to nic innego jak kontrola ich jakości. Są one obrabiane, przycinane i nadawane są im nazwy i formaty plików. Proces ten pozwala na sprawdzenie, czy wszystko zostało wykonane zgodnie z założeniami.


Archiwizacja i udostępnianie

 Archiwizacja i udostępnianie; grafika na bazie: www.freepik.com/suksao

Archiwizacja polega na nagraniu plików na nośnik oraz wykonaniu drugiej kopii bezpieczeństwa. Udostępnianie z kolei to przetworzenie plików do formatu udostępniania, tworzenie plików OCR – optyczne rozpoznawanie tekstu i umieszczenie ich na platformie cyfrowej.
 


***
Akademia Sztuki Wojennej, jako główny ośrodek naukowy w Polsce zajmujący się naukami o bezpieczeństwie i naukami o obronności, od stycznia 2017 roku realizuje projekt digitalizacji, przyznany w ramach konkursu organizowanego przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa. Dzięki funduszom unijnym w wysokości blisko 12 mln złotych, możliwe będzie udostępnienie ponad 47 tysięcy zdigitalizowanych dokumentów. Należą do nich zasoby nauki z obszaru obronności i bezpieczeństwa, które zgromadzone są w Bibliotece Głównej Akademii Sztuki Wojennej. BG ASzWoj posiada także bogatą kolekcję piśmiennictwa XIX-wiecznego, w tym książki dotyczące historii Polski, historii powszechnej i historii wojskowości.
Wskazane materiały zostaną udostępnione za pośrednictwem „Portalu Bezpieczeństwa i Obronności ASzWoj”, który ma stać się cyfrową platformą służącą wymianie myśli naukowej. Ze zbiorów będą mogli korzystać wszyscy użytkownicy Portalu, od studentów i doktorantów, przez pracowników ASzWoj oraz przedstawicieli innych instytucji państwowych i firm, po pasjonatów i hobbystów zajmujących się bezpieczeństwem i obronnością.


wróć