MENU

Poetyka użycia siły. "TWIERDZA-18"

Działania naszego Taktycznego Zgrupowania Zadaniowego nie pomogły opanować sytuacji w rejonie ogarniętym konfliktem hybrydowym. Przeciwnik koncentruje swoje siły zbrojne przy granicy i zamierza pod pretekstem pomocy ludności cywilnej wkroczyć na teren suwerennego państwa i zająć część jego terytorium. Musimy przygotować się do walki obronnej. Trwa drugi etap ćwiczenia kryzysowo-hybrydowego "Twierdza-18".

Przed ćwiczącymi studentami pojawia się nowe wyzwanie, którego schematów nie ma w regulaminach i podręcznikach walki. Jak z przyjętego w pierwszym etapie ćwiczenia ugrupowania i sposobu przeciwdziałania zagrożeniom kryzysowo-hybrydowym przejść płynnie do obrony wyznaczonego rejonu? Bardzo dużego rejonu! Części własnego kraju, w którym żyją, pracują i chcą czuć się bezpiecznie obywatele naszego państwa. Na teatrze działań mamy również kilkaset tysięcy uchodźców, uciekających przed prześladowaniami, chaosem i biedą. Wreszcie miejsce naszych działań bojowych to budowane przez wiele lat, ogromnym wysiłkiem mieszkańców, miasta i wsie – domy, szkoły, szpitale, kościoły, fabryki, przedsiębiorstwa, itd. To również miliardy złotych zamienione przez władze samorządowe i administrację państwową na obiekty infrastruktury regionu – autostrady, mosty, linie kolejowe, wodociągi, itd. Tożsamość i historię mieszkających tu ludzi pokazują zabytki i dobra kultury. Podczas wojny wszystkie te wartości mogą ulec zniszczeniu wskutek działań przeciwnika jak również naszych własnych wymuszonych działań obronnych. W takiej sytuacji zaplanowanie walki obronnej brygady staje się niezmiernie trudnym zadaniem. Trzeba tak zatrzymać, rozbić wojska przeciwnika i wyrzucić go poza naszą granicę, by straty wśród ludności cywilnej, własnych żołnierzy oraz infrastruktury były jak najmniejsze. Nie ma jednego, regulaminowego wzorca na takie działania, są natomiast zasady sztuki wojennej, które niczym poetyka w literaturze stanowią zbiór zadań i reguł określających ostateczny kształt wojskowego dzieła – planu walki obronnej i rozkaz bojowy dowódcy brygady.

Przyjrzyjmy się zatem kilku obszarom, które we współpracy z Strażą Graniczna, Wojskami Obrony Terytorialnej, Wojewódzkich Sztabów Wojskowych, Wojskowych Komend Uzupełnień, administracją państwową i samorządową, rozpatrują ćwiczący oficerowie, nauczyciele i studenci cywilni podczas drugiego etapu Twierdzy-18.

Wojska inżynieryjne - analizują teren pod względem inżynieryjnym, np.: sposobu, w jaki przeciwnik może oddziaływać na szlaki komunikacyjne, obiekty inżynieryjne (mosty, tunele, wiadukty, estakady). Przewidują skutki ewentualnego zakładania przez przeciwnika min pułapek (IED), min przeciwpiechotnych i przeciwpancernych. W tym kontekście zastanawiają się jak przeciwdziałać i ograniczyć „psychozę minową” wśród ludności cywilnej. Bardzo ważnym zadaniem dla pododdziałów wojsk inżynieryjnych jest udzielenie pomocy masowo napływającym uchodźcom, zamkniętym w prowizorycznych obozach. Wówczas takie „prozaiczne” problemy jak zapewnienie bieżącej wody, podstawowych warunków sanitarno-higienicznych i schronienia przed zimnem, nabierają wielkiego znaczenia. Kolejny obszar szczegółowych analiz i planowania dotyczy fortyfikowania obiektów obrony wojsk własnych, pozwalający zmniejszyć straty własne i zredukować przewagę przeciwnika. Saperzy planują m.in. budowę zapór inżynieryjnych i niszczeń, by ograniczyć przeciwnikowi swobodę manewru po drogach oraz w terenie otwartym.

Rozpoznanie - zajmuje się między innymi oceną możliwości wykorzystania terenu do prowadzenia działań w środowisku hybrydowym, jak również do nielinearnych działań bojowych, np. wykorzystania terenu do prowadzenia obrony okrężnej. Rozpoznanie przewiduje drogi podejścia, korytarze manewru oraz główne obiekty, które przeciwnik będzie chciał opanować. Próbuje określić rubieże wejścia do walki odwodów i wiele innych elementów, którymi może nas zaskoczyć przeciwnik.

Wojska Rakietowe i Artylerii – w działaniach kryzysowo-hybrydowych oraz podczas walki obronnej prowadzonej w rejonie gęsto zaludnionym, nieliniowym i nieciągłym środowisku walki, planowanie organizacji wsparcia ogniowego musi być szczególnie staranne. Tworzony jest zatem system rozpoznania artyleryjskiego, by precyzyjnie można było razić cele przeciwnika. Aby nie dać się z kolei zniszczyć przeciwnikowi, artylerzyści organizują ugrupowanie bojowe i planują manewr swoimi pododdziałami. Koordynują wsparcie ogniowe i planują przedsięwzięcia minimalizujące ryzyko wystąpienia tzw. strat niezamierzonych, np. wśród ludności cywilnej, infrastruktury cywilnej, żołnierzy wojsk własnych. Planują prowadzenie ognia w taki sposób, aby nie niszczyć obiektów, które mogą powodować skażenia środowiska naturalnego, np. składów materiałów chemicznych. Artylerzyści muszą zatem być skuteczni w zwalczaniu przeciwnika ale koniecznie uwzględnić wiele ograniczeń w planowaniu swoich działań.

CIMIC (współpraca cywilno-wojskowa) – rozpoznaje kluczowe czynniki wspierające kryzys i ocenia wpływ podjętych lub planowanych działań wojskowych na środowisko cywilne (ludność lokalną, infrastrukturę, zabytki, itd.). W imieniu dowódcy brygady analizuje i planuje możliwości ewakuacji ludności z terenu przewidywanych walk. Wspólnie z organizacjami pozarządowymi rozpatruje formy udzielenia pomocy humanitarnej uchodźcom. Organizuje ciągłą wymianę informacji z podmiotami cywilnymi działającymi w rejonie odpowiedzialności brygady np. władzami samorządowymi i przedstawicielami administracji państwowej. Koordynuje i - w imieniu dowódcy - nadzoruje działania wojskowe mające na celu ochronę zabytków i dóbr kultury. Doradza dowódcy w sprawowaniu kontroli nad przestrzeganiem międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych przez swoich żołnierzy oraz przestrzegania i weryfikowania na szczeblu taktycznym innych międzynarodowych zobowiązań.

Logistyka – organizuje konwoje logistyczne w warunkach zagrożeń typu hybrydowego, np. oddziaływania grup dywersyjnych przeciwnika. Planuje wykorzystanie infrastruktury cywilnej na potrzeby zakwaterowania wojsk własnych, zabezpieczenie logistyczne pododdziałów prowadzących obronę obiektową. Szef ze swoimi oficerami przeprowadza rekonesanse obiektów infrastruktury przewidzianych do rozwinięcia urządzeń logistycznych. Dokonywane są szczegółowe kalkulacje potrzeb logistycznych walczących pododdziałów. Rozpatrywane są wszelkie ograniczenia funkcjonowania pododdziałów logistycznych podczas prowadzenia działań obronnych.

Obrona przeciwlotnicza. Oficerowie o specjalności „obrona przeciwlotnicza” ćwiczą w roli Szefa OPL BZ i oficerów jego sztabu. Uczą się planowania i organizowania działań etatowego dplot i przydzielonych sił OPL we współdziałaniu z pododdziałami OPL Wojsk Obrony Terytorialnej oraz Straży Granicznej. Planują wspólne ugrupowanie bojowe oraz system pozyskiwania informacji o zagrożeniu powietrznym z etatowych środków rozpoznawczych i posterunków obserwacyjnych SG oraz OPL WOT. Skupiają swój główny wysiłek na wykryciu bezpilotowych środków powietrznych (BSP), które po przekroczeniu na niskiej wysokości granicy państwa prowadzącą rozpoznanie na rzecz przeciwnika. Oficerowie OPL prowadzą rekonesanse w terenie, oceniając go pod względem możliwych kierunków dolotu i ataku Środków Napadu Powietrznego (ŚNP). Oceniają w terenie możliwości rozmieszczenia elementów ogniowych OPL i środków radiolokacyjnych. Opracowują koncepcje zabezpieczenia wariantów działania brygady pod względem OPL.

INFOOPS i PSYOPS – zajmuje się oddziaływaniem tzw. kinetycznym i niekinetycznym na żołnierzy przeciwnika, dążąc do obniżenia jego morale i załamania woli walki.

Dowodzenie. Wszystkie wymienione wyżej problemy, zagadnienia taktyczne są analizowane i planowane, można rzec „spinane” w ramach procesu dowodzenia (cyklu decyzyjnego). Innymi słowy i w dużym uproszczeniu - wszelkie informacje są zbierane i analizowane przez komórki wewnętrze organów dowodzenia/sztabu, następnie wyciągane są wnioski ogólne, jaki i w poszczególnych obszarach odpowiedzialności rodzajów wojsk. Opracowane wnioski stanowią podstawę do planowaniu działań wojsk własnych, a konkretnie do określenie możliwych wariantów (zazwyczaj trzech) działania wojsk własnych. W konsekwencji stwarza się warunki do podjęcia decyzji przez dowódcę (wyboru jednego ze zdefiniowanych przez sztab sposobów działania). Cały cykl decyzyjny wspomagany jest przez system teleinformatyczny C3IS Jaśmin. Pozwala on na graficzne zobrazowanie aktualnej sytuacji, planowanie działań oraz zbieranie danych.

Kierownictwu ćwiczenia pomaga zarządzać przebiegiem ćwiczeniem specjalna aplikacja Moduł Wspomagający Zarządzanie Ćwiczeniem - JEMM (ang. Joint Exercise Management Module). Pozwala ona w sposób usystematyzowany, realizować plan podawania wiadomości dla ćwiczących – generowania zdarzeń wymuszających na ćwiczących podjęcie odpowiedniego działania, np. reakcję własnych pododdziałów na wysadzenie składu produktów chemicznych przez grupy dywersyjne przeciwnika lub wybuch epidemii w obozie dla uchodźców.

*  *  *

W ćwiczeniu Twierdza-18 biorą udział studenci i słuchacze Wydziału Wojskowego, przede wszystkim słuchacze Podyplomowych Studiów Operacyjno-Taktycznych oraz Wyższego Kursu Sztabowego, ale również studenci cywilni kierunku „Obronność” udzielający się w kole naukowym „Obronni ASzWoj”. Po raz pierwszy w ćwiczenie został włączony komponent obrony terytorialnej – 3. Podkarpacka Brygada Obrony Terytorialnej. Uczestnikami TWIERDZY-18 są również: Komenda Główna Straży Granicznej, Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej, Ośrodek Rozpoznania Obrazowego, Mobilny Zespół Zabezpieczenia Geograficznego, Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych, Wojewódzki Sztab Wojskowy w Rzeszowie i Wojskowa Komenda Uzupełnień w Jarosławiu. Ćwiczenie potrwa do 20 stycznia. Jego druga, kluczowa część odbywa się w Przemyślu. Organizatorem ćwiczenia jest Wydział Wojskowy ASzWoj i kieruje nim płk dr hab. Leszek Elak.

Zobacz galerię zdjęć z II etapu ćwiczenia "TWIERDZA-18" w Przemyślu

 


wróć